วันนี้เราจะพาเพื่อนๆ มารู้จักกับ กระต่ายป่า กระต่ายป่ามีชื่อในภาษาอังกฤษว่า  (อังกฤษ: Burmese hare, Siamese hare;) และมีชื่อทางวิทยาศาสตร์ว่า ( ชื่อวิทยาศาสตร์: Lepus peguensis) กระต่ายป่าเป็นสัตว์เลี้ยงลูกด้วยนมในวงศ์ (Leporidae) ชนิดหนึ่ง

กระต่ายป่าเป็นกระต่ายในธรรมชาติเพียงชนิดเดียวของไทย รูปร่างทั่วไปไม่ต่างจากกระต่ายเลี้ยง มีความยาว หัว-ลำตัว 36-50 เซนติเมตร และสำหรับวันนี้เราจะพาเพื่อนๆ ไปเรียนรู้เกี่ยวกับพฤติกรรมของกระต่ายป่าแบบละเอียด เพื่อนำความรู้ที่ได้ไปศึกษาค้นคว้าเพิ่มเติม

กระต่ายป่า

ลักษณะทั่วไปของ กระต่ายป่า

โดยกระต่ายป่าจะมีลักษณะเด่นคือ มีหูยาว มีสีขนเทาแซมขาว สามารถมองเห็นได้แต่ไกล มีขนขึ้นบริเวณกระพุ้งแก้มและมีฟันหน้าของขากรรไกรบน 4 ซี่ เรียงซ้อนกัน 2 คู่ ฟันคู่หลังเล็กกว่าคู่หน้า ขาคู่หลังยาวกว่าขาคู่หน้า

เท้าหน้ามี 5 นิ้ว เท้าหลังมี 4 นิ้ว ใต้ผ่าเท้ามีขนปกคลุมหนาแน่นช่วยให้เคลื่อนไหวได้โดยไม่มีเสียง หางสั้นเป็นกระจุก ขนบริเวณหลังเป็นสีน้ำตาลปนเทา ปลายขนมีสีน้ำตาลเข้ม มีความยาวลำตัวและหัว 44-50 เซนติเมตร ความยาวหาง 6.5-8.5 เซนติเมตร น้ำหนัก 1.35-7 กิโลกรัม.

กระต่ายป่าเป็นกระต่ายในธรรมชาติเพียงชนิดเดียวของไทย รูปร่างทั่วไปไม่ต่างจากกระต่ายเลี้ยง มีความยาว หัว-ลำตัว 36-50 เซนติเมตร สีขนเทาแซมขาวรูปร่างหน้าตาน่ารักเหมือนกับกระต่ายบ้านทั่วๆ ไป และเป็นที่ต้องการอย่างมากสำหรับคนที่รักสัตว์เลี้ยง จึงเป็นสาเหตุหลักในการล่ากระต่าย

ไม่ว่าจะเป็นการล่าเพื่อนำมาเป็นสัตว์เลี้ยงหรือสำหรับบางคนอาจจะนำมาเป็นอาหาร ทำให้กระต่ายป่าได้ลดน้อยลงเป็นจำนวนมาก แต่สำหรับกระต่ายป่าก็มีการกระจายพันธุ์ได้อย่างรวดเร็วจึงอาจจะทำให้จำนวนประชากรก็ยังคงมีมากอยู่

ลักษณะกระต่ายป่า

การกระจายพันธุ์

กระต่ายป่ามีเขตกระจายพันธุ์อยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ลุ่มแม่น้ำจินด์วินในพม่า ไทย กัมพูชา ในไทยพบได้ทุกภาคยกเว้นภาคใต้ และตอนใต้ของลาวและเวียดนาม ทางใต้แพร่ไปจนถึงคอคอดกระ ส่วนใหญ่พบที่ระดับความสูงต่ำกว่า 700 เมตรจากระดับน้ำทะเล แต่เคยพบบนเขาที่มีระดับความสูงถึง 1,400 เมตร

มีการกระจายพันธุ์ในพม่า, ไทย, เวียดนาม, ลาว, กัมพูชา ชอบอาศัยในป่าโปร่ง, ป่าเต็งรัง, ป่าเบญจพรรณ ออกหากินในเวลากลางคืนตามพงหญ้าที่รกชัฏ

เขตการกระจายพันธุ์

กระต่ายป่ามีเขตกระจายพันธุ์อยู่ในเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ ตั้งแต่ลุ่มแม่น้ำจินด์วินในพม่า ไทย กัมพูชา ตอนใต้ของลาวและเวียดนาม ทางใต้แพร่ไปจนถึงคอคอดกระ ส่วนใหญ่พบที่ระดับความสูงต่ำกว่า 700 เมตรจากระดับน้ำทะเล แต่เคยพบบนเขาที่มีระดับความสูงถึง 1,400 เมตร

ในประเทศไทยนิยมนำมาเป็นสัตว์เลี้ยงเพื่อเลี้ยงดู และนำมาเพื่อขาย กระต่ายป่าสามารถนำมาเป็นสัตว์เศรษฐกิจได้ เป็นที่นิยมสำหรับคนรักกระต่าย ทำให้ความต้องการได้เพิ่มขึ้นเรื่อยๆ จึงเป็นที่มาของสัตว์เลี้ยงน่ารัก แต่ในปัจจุบันได้มีการล่าเป็นจำนวนมากทำให้ปริมาณของกระต่ายป่าลดน้อยลง ทางกฎหมายในประเทศไทยจึงได้ออกกฎหมายคุ้มครองกระต่ายป่า เพื่อลดการสูญพันธุ์ของกระต่ายป่า

นิสัยกระต่ายป่า

ที่อยู่อาศัย

ชอบอาศัยอยู่ในป่าเต็งรังพื้นที่ต่ำ ทุ่งหญ้า อาจพบได้แม้แต่ในทุ่งนาที่ใช้น้ำจากฝนตามฤดูกาล แต่มักหลีกเลี่ยงพื้นที่ที่ทำนาปรัง ในบางพื้นที่ในเขตกระจายพันธุ์กลับไม่พบประชากรกระต่ายป่าเลย เช่น ที่ราบสูงนากายในประเทศลาว เขตรักษาพันธุ์สัตว์ป่าทุ่งใหญ่นเรศวรในประเทศไทย สาเหตุอาจเป็นเพราะระดับความสูงของพื้นที่สูงเกินไป

พฤติกรรมการหากิน

กระต่ายป่าจะหากินในเวลากลางคืน ตั้งแต่พลบค่ำจนถึงรุ่งเช้า อาหารหลักคือหญ้า และเปลือกไม้ จะออกหากินตามลำพังในอาณาบริเวณของตัวเอง มี หญ้า เป็นอาหารหลัก ยอดไม้ หรือผลไม้ที่ร่วงจากต้นเป็นอาหารเสริม ในบางครั้งอาจแทะเขากวางที่ผลัดทิ้งเพื่อเพิ่มแคลเซียมด้วย กระต่ายป่าตัวผู้มักต่อสู้เพื่อแย่งชิงตัวเมียในฤดูผสมพันธุ์ด้วยการกระโดดถีบหรือกัดด้วยความรุนแรง

เลี้ยงกระต่ายป่า

การผสมพันธุ์

กระต่ายป่าจะมีการผสมพันธุ์ที่ไม่แน่นอนสามารถผสมพันธุ์ได้ทุกฤดูกระต่ายตัวเมียจะตั้งท้องนาน 35-40 วันและจะให้ลูกครั้งละ 1-7ตัวแต่โดยเฉลี่ยแล้วประมาณ 3-4 ตัว ลูกกระต่ายที่ออกมาจะมีขนเกือบเต็ม และสามารถลืมตาได้ทันที กระต่ายจะมีอายุได้ประมาณ 6 ปี ในสภาพธรรมชาติกระต่ายป่าจะออกลูกได้ปีละหลายครอก ออกลูกครั้งละ 1-7 ตัว (เฉลี่ย 3-4 ตัว) ตั้งท้องนานประมาณ 35-40 วัน อายุขัยประมาณ 6-7 ปี

อุปนิสัยและอาหาร

ชอบอาศัยอยู่ตามพื้นโล่ง ไม่รกนักเช่นในป่าเบญจพรรณ หรือเต็งรัง อาจพบได้ตามชายป่าใกล้แหล่งน้ำ เป็นสัตว์ที่ออกหากินในเวลากลางคืน ในเวลากลางวันจะอยู่ในโพรงรังที่แอบอยู่อย่างมิดชิด กินหญ้าและพืชที่ขึ้นอยู่ตามพื้นล่างของป่าเป็นหลัก

 การล่ากระต่ายป่า

สถานภาพปัจจุบัน

แม้กระต่ายป่าจะถูกล่าอย่างมาก แต่การล่าก็มักไม่ใช่ภัยคุกคามหลัก หากแต่เป็นการรุกล้ำทำลายถิ่นที่อยู่อาศัยที่คุกคามการอยู่รอดของกระต่ายป่า อย่างไรก็ตาม กระต่ายป่าก็ยังมีจำนวนประชากรอยู่มาก ซึ่งอาจเป็นเพราะเป็นสัตว์ที่ขยายพันธุ์ได้รวดเร็วมาก จึงมีสถานะไม่ถูกคุกคาม

ในประเทศไทยก็ไม่นับเป็นสัตว์คุ้มครอง แต่ในปัจจุบันนี้ได้มีการปรับเปลี่ยนการคุ้มครองกระต่ายป่าเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 เพื่อลดจำนวนการล่าและนำมาเป็นอาหาร เพื่อลดการสูญพันธุ์

ประโยชน์ทางเศรษฐกิจ

ถูกมนุษย์ล่าเพื่อนำมาเป็นอาหาร และนำมาเป็นสัตว์เลี้ยง แต่ในปัจจุบันกระต่ายป่าได้ลดน้อยลงจึงทำให้กฎหมายออกมาคุ้มครองกระต่ายป่าเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 เพื่อลดจำนวนการล่าและนำมาเป็นอาหาร เพื่อลดการสูญพันธุ์