วันนี้เราจะพาทุกคนมาทำความรู้จักกับ ตัวเงินตัวทอง หรือ เรามักเรียกกันว่า ตัวเหี้ย (Water monitor) เป็นสัตว์ในวงศ์ตะกวดที่พบมากในประเทศไทย โดยเฉพาะตามแหล่งน้ำขัง บ่อน้ำ พื้นที่ชุ่มน้ำ รวมถึงตามบ้านเรือนที่อาศัยริมแม่น้ำ ซึ่งถือเป็นสัตว์ที่อยู่ร่วมกับคนมาอย่างช้านาน สัตว์ชนิดนี้เป็นสัตว์ที่เราสามารถพบได้ทั่วไป

โดยเฉพาะตามแหล่งน้ำของขชุมชน และอาจจะมีบางครั้งที่มนุษย์ได้คุกคามหรือทำร้ายตัวเงินตัวทอง จนทำให้กฎหมายได้ออกมาคุ้มครอง โดยสถานภาพปัจจุบันของตัวเงินตัวทองคือ เป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 เพื่อลดการทำร้ายและการฆ่าอาจจะทำให้สัตว์ชนิดสูญพันธุ์ได้

ตัวเงินตัวทอง มีพิษไหม

ลักษณะทั่วไปของ ตัวเงินตัวทอง

ตัวเงินตัวทองหรือตัวเหี้ย เป็นสัตว์ในวงศ์ตะกวดที่มีขนาดลำตัวใหญ่ที่สุดในประเทศไทย เมื่อโตเต็มวัยจะมีความยาวจากปากถึงปลายหางได้มากถึง 3 เมตร หรือมากกว่า โดยมีความยาวจากปากถึงทวารบริเวณขาหลังประมาณ 70-15 เซนติเมตร และมีส่วนหางยาวประมาณ 100-150 เซนติเมตร

ตัวเงินตัวทองมีหัวค่อนข้างแบนราบ มีรูจมูกใกล้กับขอบปาก ซึ่งจะต่างกับตะกวดที่มีรูจมูกใกล้กับตา และเกล็ดบนหัวมีขนาดใหญ่กว่าตะกวด ทั้งนี้ ข้อดีที่มีรูจมูกใกล้กับปากจะช่วยให้อยู่ในน้ำได้นานมากกว่าตะกวด โดยสามารถดำน้ำได้นาน และอาจใช้เพียงส่วนจมูกโผล่ขึ้นมาหายใจด้านบนเท่านั้น ส่วนตา หัว สามารถมองหาเหยื่อที่อยู่ใต้น้ำได้ตลอดเวลา

ลำตัวของตัวเงินตัวทองมีลักษณะยาว ขามีขนาดสั้น แต่แข็งแรง นิ้วมีกงเล็บแหลมคม ใช้สำหรับตะขบเหยื่อหรือใช้ปีนต้นไม้ได้ดี โดยลำตัวจะมีขนาดใหญ่ มีลักษณะพองออกด้านข้าง ผิวหนังหยาบ มีเกล็ดขนาดเล็กปกคลุมทั่วลำตัว เมื่อวัยอ่อนจะมีหนังลำตัวสีเหลือง เมื่อโตเต็มวัยจะมีสีน้ำตาล ซึ่งมีลายดอกชัดเจน ส่วนใต้คอ และท้องมีสีเทาหรือเทาอมน้ำตาล ส่วนหางมีลายปล้องดำสลับกับสีเหลือง

หางของตัวเงินตัวทองถือเป็นอวัยวะสำคัญที่ใช้สำหรับการทรงตัวขณะวิ่ง รวมถึงใช้สำหรับช่วยในการว่ายน้ำเหมือนกับใบพัดเรือ และหน้าที่อีกอย่างคือใช้เป็นส่วนที่เก็บพลังงานให้แก่ร่างกาย

ตัวเงินตัวทองกินอะไร

เขตการแพร่กระจาย

ตัวเงินตัวทองเราสามารถพบได้ทั่วไปในทุกประเทศของเอเชียตะวันออกเฉียงใต้ รวมถึงจีนตอนใต้ อินเดีย และออสเตรเลีย โดยชอบหลบอาศัย และหาอาหารตามพื้นที่ชุ่ม พื้นที่แหล่งน้ำ แม่น้ำ ลำคลอง ตามป่าริมหนองน้ำ รวมถึงป่าชนิดต่างๆ อาทิ ป่าดิบชื้น ป่าพรุ และป่าชายเลน

ทั้งนี้ สำหรับตัวเงินตัวทองที่พบอาศัยบริเวณพื้นที่ชุมชนนั้น แต่ก่อนพื้นที่ส่วนมากจะเป็นป่าหรือแหล่งน้ำขัง รวมถึงพื้นที่ริมแม่น้ำที่คนเรายังไม่มาสร้างบ้านเรือน ตัวเงินตัวทองจะอาศัยในพื้นที่เหล่านี้เป็นหลัก

ซึ่งเป็นแหล่งอาศัยดั้งเดิมก่อนที่คนเราจะเข้ามาสร้างบ้านเรือน และเมื่อคนเราเข้ามาสร้างบ้านเรือนแล้ว ตัวเงินตัวทองจะยังดำรงชีวิตอยู่ในพื้นที่เหล่านี้เหมือนเดิม ทำให้กลายเป็นสัตว์ที่เรามักเข้าใจว่าชอบอยู่อาศัยกับมนุษย์ แต่แท้จริงแล้วพื้นที่เหล่านี้ถือเป็นแหล่งอาศัยดั้งเดิมของพวกมันแต่ก่อนแล้ว

สถานภาพปัจจุบัน

สถานภาพปัจุบันของตัวเงินตัวทองเป็นสัตว์ป่าคุ้มครอง ตามพระราชบัญญัติสงวนและคุ้มครองสัตว์ป่า พุทธศักราช 2535 เพื่อการคุ้มครองสัตว์ลดการทำร้ายการฆ่าและการทารุณกรรมสัตว์

ตัวเงินตัวทองเข้าบ้าน

พฤติกรรม

ตัวเงินตัวทองเป็นสัตว์ที่ไม่อยู่เป็นฝูง มักอาศัยเพียงลำพังตั้งแต่เกิดจนถึงตัวเต็มวัย แต่ตัวเมีย และตัวผู้จะมาพบกันเพื่อผสมพันธุ์เฉพาะในช่วงต้นฤดูฝนเท่านั้น

ตัวเงินตัวทองเป็นสัตว์ที่ไม่มีนิสัยดุร้าย ชอบอยู่สันโดษ เมื่อมีศัตรูที่ใหญ่กว่ามักมีพฤติกรรมแกล้งตายเพื่อทำให้ศัตรูเข้าใจผิดว่าเป็นสัตว์ที่ตายแล้ว คือ จะนอนนิ่ง ทำตัวแข็งทื่อ เหมือนกับสัตว์ตาย เมื่อศัตรูเผลอก็จะรีบวิ่งหนีทันที แต่หากจนมุมหรือหนีไม่ได้ก็มักจะต่อสู้เช่นกัน โดยมักเชิดหัว และทำเสียงขู่ ทำลำตัว และคอให้พองขยายใหญ่ พร้อมกับฟาดหางไปมา คล้ายกับจระเข้ และอาจกัดหรืองับเมื่อศัตรูเข้ามาใกล้ตัว

การผสมพันธุ์

เมื่อถึงช่วงผสมพันธุ์ในฤดูฝน ตัวเหี้ยจะจับคู่กันโดยไม่เลือกว่าคู่จะต้องเป็นตัวเดิม บางครั้งอาจมีการต่อสู้รุนแรงระหว่างตัวเหี้ยเพศผู้เพื่อแย่งชิงตัวเมีย โดยปกติแล้ว ไข่จะมีลักษณะรียาว บางครั้งจะสีขาวขุ่น จำนวนมากน้อยนั้นขึ้นอยู่กับขนาดและชนิดของแม่พันธุ์ ตัวเหี้ยส่วนใหญ่จะวางไข่ประมาณ 6-30 ฟองหรืออาจจะถึง 50 ฟอง

ในขณะที่ตุ๊ดตู่วางไข่ครั้งละประมาณ 4-14 ฟอง ในแต่ละปีจะสามารถวางไข่ได้ 2-3 ครั้ง และใช้เวลาฟัก 45-50 วัน หรืออาจมากกว่านั้นในพื้นที่ซึ่งสภาพในฤดูแล้งและฤดูฝนไม่แตกต่างกัน ไข่จะถูกกลบเป็นเนินดินหรือรังปลวก

เวลาในการฟักขึ้นกับชนิดและสภาพแวดล้อม ทั้งนี้ตัวเหี้ยจะวางไข่ในปลายฤดูร้อนต่อเนื่องฤดูฝน จะจับคู่กันโดยไม่เลือกว่าคู่จะต้องเป็นตัวเดิม บางครั้งอาจมีการต่อสู้รุนแรงระหว่างตัวผู้เพื่อแย่งชิงตัวเมีย โดยออกลูกเป็นไข่

ตัวเงินตัวทอง มีพิษไหม

อาหาร และการกินอาหาร

ตัวเงินตัวทองเป็นสัตว์ที่ว่ายน้ำได้เก่ง ชอบว่ายน้ำหาอาหารตามริมแม่น้ำ ขอบบ่อหรือสระน้ำ และชอบอบแดดตามริมแหล่งน้ำ โดยมีอาหารที่สำคัญ ได้แก่ ปลาชนิดต่างๆ นก หนู ซากสัตว์เน่าเปื่อย รวมถึงเป็ด ไก่ หรือสัตว์เลี้ยงตามบ้านเรือนของมนุษย์ ทั้งนี้ ลักษณะการกินเหยื่อจะกลืนเหยื่อเข้าไปทั้งตัวโดยไม่มีการเคี้ยว

การวางไข่

ตัวเงินตัวทองจะวางไข่ในช่วงฤดูฝน ประมาณเดือนสิงหาคม-กันยายน โดยเลือกพื้นที่วางไข่ตามจอมปลวก ใต้กอไม้ หรือกอไผ่ที่มีแสงแดดส่องรำไร ซึ่งจะใช้เท้าขุดหลุมลึกประมาณ 15 เซนติเมตร

แล้ววางไข่ในหลุม ก่อนที่จะเกลี่ยดินกลบไว้ โดยการวางไข่แต่ละครั้งจะประมาณ 6-17 ฟอง ซึ่งเมื่อวางไข่แล้ว แม่ตัวเงินตัวทอง/เหี้ย จะไม่อยู่เฝ้า แต่จะปล่อยไข่ไว้ให้ฟักเองตามธรรมชาติ และไข่จะฟักออกเป็นตัวหลังวางไข่แล้วประมาณ 60-70 วัน ไข่ของตัวเงินตัวทองจะมีลักษณะยาวรีสีขาวคล้ายไข่เป็ด แต่จะมีขนาดใหญ่กว่าเล็กน้อย และเปลือกค่อนข้างบาง และอ่อนตัว