วันนี้เราจะพาเพื่อนๆ มาทำความรู้จักกับ นกแสก (Tyto alba javanica) นกนักล่าหนูหรือ นกผี นกที่หลายคนพูดถึงว่าเป็นนกผี ด้วยความเชื่อของชาวไทยว่านกแสกเป็นนกผี เพราะนกชนิดนี้จะชอบบินไปตามหลังคาวัดในประเทศไทย

สายตาของทั้งสองดวงดูน่ากลัว เพราะเป็นนกที่เกี่ยวข้องกับความตาย แต่ในความเป็นจริงนกชนิดนี้ก็ยังมีความสวยงามอยู่ไม่น้อย หนังหลายๆ เรื่องยังได้นำนกชนิดนี้มาเป็นตัวละครเอกอีด้วย

นกแสกเป็นนกในตระกูลเดียวกันกับนกฮูก/นก แต่สำหรับคนไทย นกแสก จะมีภาพลักษณ์ที่ไม่ค่อยดีนัก เพราะคนไทยมีความเชื่อว่า นกแสก เป็นนกที่เกี่ยวข้องกับความตาย หากบินผ่านบ้านใคร บ้านนนั้นจะมีคนตาย แต่ทั้งนี้

นกแสกในกลุ่มของเกษตรกรในบางพื้นที่ได้มีการเลี้ยงนกแสกสำหรับอาศัยประโยชน์จาการช่วยลดประชากรหนูได้ด้วย เพราะนกชนิดนี้สามารถหากินหนูได้เก่ง จึงสามารถช่วยลดปริมาณหนู นกแสก ยังเป็นนกที่พบได้ทั่วโลก มีทั้งหมดประมาณ 37 ชนิด ส่วนชนิดที่พบในประเทศไทย คือ (Tyto alba javanica)

นกแสก

ลักษณะทั่วไปของ นกแสก

นกแสกเป็นนกที่มีลักษณะสวยงาม น่าหลงใหล มีหัวใหญ่สีสันสวยงาม ใบหน้ามีรูปหัวใจ คล้ายใบหน้าลิง มีขนใบหน้ามีสีขาว ดวงตามีขนาดใหญ่กลมโต มีสันจมูกเล็กน้อย จะงอยปากแหลม มีขนตามลำตัวและหน้าอกมีสีขาว

ขนหัวส่วนบน และขนปีกมีสีเหลืองอมน้ำตาล และมีจุดประสีเทาดำ ปีกสองข้างกางได้ยาวถึง 80 ซม. ส่วนขามีขนาดใหญ่ และขายาว มีเล็บโค้งงอเป็นเขี้ยว ปลายเล็บแหลมคม โดยนกแสกเพศเมียจะมีขนาดใหญ่กว่าเพศผู้ เพราะเพศเมียจะปกป้องลูก

ตัวผู้และตัวเมียมีลักษณะคล้ายกันมาก มีวงหน้าเป็นรูปหัวใจ และมีขนสีขาวขึ้นอยู่เต็มไปหมด ตากลมดำโต ทางด้านท้องมีสีขาว และมีจุดมีเทาและสีน้ำตาลทั่วไป ขนปีกและหางมีลายขวางสีเหลืองสลับน้ำตาลอ่อน ปากแหลมงุ้ม

ขนตัวด้านบนมีสีเหลืองปนน้ำตาล ปนเทา มีจุดสีขาว และสีน้ำตาลทั่วไป เล็บเท้ายาวงุ้มและแหลม เล็บที่นิ้วกลางลักษณะคล้ายฟันเลื่อย เวลาบินร้องเสียง “แสก” ขนาดตัวประมาณ 14 นิ้ว ขายาว มีสายตาและประสาทหูที่ดีมาก

นกแสกผี

ถิ่นที่อยู่อาศัย

อินเดีย, อันดามันส์, ชวา, พม่า, เขมร, เวียดนาม, โคชินไชนา, ลาวและไทย

ประเทศไทย พบมากในแถบทางภาคเหนือ ภาคกลาง ภาคอีสาน ภาคตะวันออกเฉียงใต้

การหาอาหาร

นกแสกเป็นนกที่ออกหากินเฉพาะในเวลากลางคืน ส่วนกลางวันจะหลบอาศัยในรังที่โพรงไม้ หรือ ตามซอกหลังคาบ้านเรือนหรือตามวัดวาอาราม โดยกลางคืนจะออกจับตามเสาไม้ ต้นไม่ใหญ่ที่อยู่ในที่โล่งเพื่อมองหาเหยื่อด้านล่าง อาทิ ตามท้องนา ชายป่า พื้นที่ชุ่มน้ำ เป็นต้น

อาหารของนกแสกส่วนใหญ่จะเป็นสัตว์ที่ออกหากินในเวลากลางคืนเช่นกัน เช่น หนู นกขนาดเล็ก สัตว์เลื้อยคลาน กบ เขียด และแมลงต่างๆ แต่อาหารที่ชื่นชอบมากที่สุด คือ หนู

สถานภาพ

นกแสกยังเป็นนกที่สามารถพบได้ง่าย ไม่มีความเสี่ยงว่าจะสูญพันธุ์ เกษตรกรส่วนใหญ่จะเลี้ยงเพื่อกำจัดหนู และสำหรับบางคนอาจจะเลี้ยงเพื่อความสวยงาม แล้วแต่ความเชื่อของแต่ละบุคลคล

นกแสก ความเชื่อ

นิสัย

นกแสกจะนอนในตอนกลางวันและชอบนอนบนเพดานบ้านหรือที่มุมมืดหลังคาโบสถ์ ชอบกินหนูนา ใต้ตรงที่มันเกาะนอนมักพบซากกระดูกและหนังของหนู หรือเหยื่ออื่นๆที่มันสำรอกคายของแข็งๆ ที่มันย่อยไม่หมดตกลงไปกองอยู่บนพื้นดิน ก้อนที่มันสำรอกคลายทิ้งนี้ดูคล้ายกับก้อนข้าวเม่าทอด

ออกหากินในเวลากลางคืน ชาวบ้านถือกันว่า หากมันไปเกาะอยู่บนหลังคาบ้านใคร จะทำให้เกิดเรื่องไม่ดี จะมีคนเจ็บคนตาย รุ่งเช้าจะต้องทำบุญตักบาตรเพื่อล้างเคราะห์ เรื่องนี้ไม่มีข้อพิสูจน์ว่าจริงหรือเท็จเกี่ยวกับความเชื่อของคนไทย

ฤดูผสมพันธุ์

ฤดูผสมพันธุ์ของนกแสกจะมีช่วงผสมพันธุ์ในเดือนตุลาคม-เมษายน ออกไข่ประมาณ 4-7 ฟอง/ตัว/ครั้ง แต่ละตัววางไข่ 2 ครั้ง/ปี ไข่มีลักษณะรูปกลมรี สีขาวขุ่น และมีกระสีน้ำตาลดำประเล็กน้อย โดยมีเฉพาะตัวเมียที่ทำหน้าที่เป็นตัวฟักไข่ ส่วนตัวผู้ทำหน้าออกหาอาหาร หลังจากไข่ฟักแล้วทั้งสองจะคอยพลัดเปลี่ยนการดูแล

และการหาอาหาร ตัวเมียจะใช้เวลาการฟักไข่ 32-34 วัน ลูกนกที่ฟักออมาในระยะแรกจะไม่มีขน และมีแม่นกคอยดูแลอยู่ใกล้ และจะมีขน และปีกแข็งแรงจนเริ่มออกได้ประมาณ 8 สัปดาห์ หลังฟักออกจากไข่ และจะยังอยู่ใกล้แม่นกต่อไปอีกประมาณ 1 เดือน ก่อนจะเริ่มแยกอยู่อาศัย

นกแสกเลี้ยงได้ไหม

ความเชื่อเกี่ยวกับนกแสก

นกแสกเป็นนกที่คนไทยมีความเชื่อว่า เป็นนกยมทูตที่นำพาความตายมาให้ ทำให้บางคนเรียกว่า นกผี เพราะจะออกหากินในเวลากลางคืน และร้องเสียงแหลมดัง โดยเชื่อที่เกี่ยวข้อง ได้แก่

  1. หากนกแสกร้อง และบินข้ามหลังคาหรือเรือนบ้านใคร บ้านนั้นจะมีคนตายภายในไม่กี่วัน
  2. ตอนกลางคืน นกแสกร้องในวัด เมื่อนั้น จะมีศพมาวัด จริงทำให้นกชนิดนี้มีความเชื่อในด้านที่ไม่ดี

ประโยชน์ของนกแสก

  1. นกแสกเป็นนกที่ค่อนข้างเชื่อง ไม่ตกใจ หรือ กลัวคนง่าย โดยในบางพื้นที่ของไทย มีการเลี้ยงนกแสกเพื่อใช้ประโยชน์ในการจับหนูตามสวนเกษตรต่างๆ อาทิ แปลงผัก นาข้าว สวนปาล์ม สวนยางพารา เป็นต้น โดยเพาะสวนปาล์มในบางพื้นที่มีการเลี้ยงนกแสกสำหรับช่วยกำจัดหนู
  2. ในต่างประเทศมีการเลี้ยงนกแสกเป็นนกสวยงาม เพราะมีใบหน้าน่ารัก มีขนลำตัวสีขาวสวยงาม ส่วนในประเทศไทยยังไม่นิยมเลี้ยงเพราะความเชื่อเกี่ยวกับนกชนิดนี้ไม่ค่อยดีนัก