วันนี้เราจะพาเพื่อนๆ มาทำความรู้จักกับ แรดขาว (WHITE RHINOCEROS) แรดขาวเป็นสัตว์ป่าคุ้มครองที่ได้รับการคุ้มครองตามกฎหมาย ด้วยสาเหตุหลายประการที่ทำให้แรดขาวจะสูญพันธุ์ ทำให้กฎหมายต้องออกมาคุ้มครองและปกป้อง แรดขาวมีชื่อวิทยาศาสตร์ว่า (Ceratotherium simum)

เป็นสัตว์ที่ไม่มีความฉลาดทำให้ปัจจัยการถูกล่าจึงง่าย ดังนั้นวันนี้เราจะพาเพื่อนๆ ทุกคนไปทำความรู้จักกับแรดขาวให้มากขึ้น ด้วยการศึกษาพฤติกรรมของแรดขาวแบบละเอียด เพื่อนำข้อมูลที่ได้จาการศึกษานี้ไปใช้ให้เกิดประโยชน์และสามารถพัฒนาไปจนถึงการเพาะเลี้ยงและการขยายพันธุ์ของแรดขาวต่อไปได้

ลักษณะทั่วไปของ แรดขาว (WHITE RHINOCEROS)

แรดขาวเป็นแรดชนิดที่ใหญ่ที่สุดของบรรดาแรดทั้งหมด  มีส่วนสูงจากพื้นถึงไหล่ราวๆ หกฟุต ความยาวลำตัวราว 4 เมตร มีนอขนาดใหญ่บนหน้าสองอัน อันแรกใหญ่กว่าอันหลัง  ตัวผู้จะมีน้ำหนักราว 2,500 กิโลกรัม ส่วนตัวเมียหนักราว 1,700 กิโลกรัม มีผิวหนังหยาบหนามีรอยพับทบเดียว

สีตามลำตัวออกสีน้ำตาลเทาอันที่จริงแรดขาว หรือ (WHITE RHINO) ไม่ใช่ได้ชื่อนี้มาจากสีของลำตัว อันที่จริงแล้ว มาจากคำในภาษาเนเธอร์แลนด์ว่า (WEIT) ซึ่งแปลว่ากว้าง โดยเรียกตามลักษณะริมฝีปากที่กว้างของมัน ต่อมาชาวอังกฤษได้ยินแล้วเข้าใจผิดคิดว่าหมายถึง WHITE ที่แปลว่าสีขาว จึงกลายเป็นแรดขาวไป

แรดขาว

ถิ่นกำเนิด

เราสามารถพบแรดขาวได้ตั้งแต่บริเวณตอนใต้ของทะเลทรายซาฮารา จนถึงทุ่งหญ้าทางตอนเหนือในอาฟริกาตะวันออกและหลายพื้นที่ของอาฟริกาใต้ ส่วนมากไม่สามารถพบได้ในประเทศไทย แต่ปัจจุบันได้มีการศึกษาและค้นคว้าทำให้เกิดการขยายพันธุ์และสามารถมีสมาชิก แรดขาวมีทั้งหมดเพียง 5 ตัวเท่านั้นบนโลก ทำให้การคุ้มครองแรดขาวจึงเป็นสิ่งที่สำคัญมาก

อุปนิสัย

แรดขาวจะมีอุปนิสัยมักอาศัยอยู่ตัวเดียวหรือไม่ก็เป็นกลุ่มเล็ก ๆ ราว 3 – 4 ตัวมีบางครั้งที่อาจรวมกัน 10 – 15 ตัว สายตาสั้นแต่มีประสาทหูและประสาทรับกลิ่นดีมาก ชอบหากินตามทุ่งหญ้า ช่วงอากาศร้อนจะชอบแช่ในปลักโคลนเพื่อให้เย็นและไล่แมลง เป็นสัตว์ที่โมโหง่ายถ้าถูกกระตุ้นเพียงเล็กน้อยอาจพุ่งเข้าใส่ทันทีและอาจจะทำให้ศรูตตายได้

การสืบพันธุ์

แรดขาวตัวเมียตั้งท้องราว 13 – 14 เดือน ตกลูกครั้งละหนึ่งตัว  ลูกแรดจะอยู่กับแม่จนอายุราว 2 – 3 ปี จึงแยกตัวไป โดยจะโตเต็มที่เมื่ออายุได้ 5 ปี แรดขาวมีอายุยืนประมาณ 30 – 40 ปี

แรดขาว นิสัย

การแพร่กระจาย

แรดขาวมีการกระจายพันธุ์บริเวณทวีปแอฟริกาตอนใต้ พบตั้งแต่ซูลูแลนด์ ถึงอุทยานแห่งชาติครูเกอร์ในแอฟริกาใต้ และยังพบได้ใน ซูดานตอนใต้, ยูกันดา และบริเวณใกล้ ๆ คองโก มีทั้งหมด 2 ชนิดย่อย คือ แรดขาวเหนือ (C. s. simum) และแรดขาวใต้

นิเวศวิทยา

แรดขาวมักอยู่เป็นครอบครัวเล็ก ๆ ประกอบด้วยสมาชิกประมาณ 3-4 ในพื้นที่มีมีอาหารอุดมสมบูรณ์อาจพบอยู่หลายครอบครัวหากินอยู่ด้วยกัน บางครั้งอาจพบมากถึง 18 ตัว โดยมีตัวผู้คุมฝูงตัวเดียว นอกนั้นเป็นตัวเมียและลูก แรดขาวมีการกระจายถิ่นหากินกว้าง โดยใช้กองอุจจาระและปัสสาวะเป็นการบอกอาณาเขตของมัน

ตัวเมียที่มีลูกจะยอมให้ตัวผู้เข้าใกล้เฉพาะตอนที่เป็นสัดเท่านั้น หลังจากผสมพันธุ์แล้ว ตัวเมียจะต่อสู้ไล่ตัวผู้ไปทันที ในฤดูร้อนชอบหลบร้อนตามร่มไม้หรือแช่ปลัก บางครั้งอาจแช่ปลักทั้งคืนเพื่อบรรเทาความร้อนและกำจัดแมลง ในฤดูหนาวจะนอนอาบทรายแทนการแช่ปลัก

แรดขาวเหนือ

ฤดูผสมพันธุ์

แรดขาวโตเต็มที่พร้อมจะผสมพันธุ์ได้เมื่ออายุ 7-10 ปี ฤดูผสมพันธุ์ ในช่วงเดือนกรกฎาคม-กันยายน ระยะการตั้งท้องนานประมาณ 18 เดือน มีอายุประมาณ 40-50 ปี ลูกแรดขาวจะอยู่ร่วมกับแม่จนอายุประมาณ 3-5 ปี โดยแรดตัวเมียจะออกลูกเพียงครั้งละตัว

ในอดีตแรดขาวจะถูกล่าอย่าหนักเพื่อเอานอ โดยเฉพาะอย่างยิ่งในยุคล่าอาณานิคม จนทำให้ประชากรของแรดขาวเกือบสูญพันธุ์ แต่ปัจจุบันได้มีกฎหมายคุ้มครองแรดขาวและห้ามการล่าและค้าขายนอแรดอย่างเด็ดขาด รวมถึงแรดชนิดอื่น ๆ ด้วย ทำให้ประชากรของแรดขาวมีเพิ่มมากขึ้นจากการอนุรักษ์ แต่กระนั้นก็คงมีการลักลอบอยู่เป็นระยะ ๆ

แรดขาวเป็นสัตว์ชอบพื้นที่ราบต่ำ ที่ชื้น และมีแหล่งน้ำสมบูรณ์ หากินตัวเดียว ตาของแรดมองวัตถุที่อยู่ด้านหน้าได้ไม่ดี แรดชอบส่ายหัวไปมาเพื่อให้เห็นวัตถุที่อยู่ตรงหน้า แรดมีประสาทในการรับกลิ่นและเสียงที่ดีมาก

แรดเป็นสัตว์ที่ชอบนอนปลัก โคลนเลนที่ติดตามตัวจากการนอนปลักยังมีกลิ่นของแรด ซึ่งโคลนนี้จะติดอยู่ตามต้นไม้ที่แรดถู อันแสดงอาณาเขต  แรดปัสสาวะตามต้นไม้เพื่อบอกอาณาเขต ศัตรูธรรมชาติ ได้แก่ สัตว์ผู้ล่าขนาดใหญ่ เช่น เสือโคร่ง ที่อาจจับลูกแรดกินเป็นอาหาร

เเรดขาวใต้

สถานภาพ

ปัจจุบันพบอาศัยอยู่ในอุทยานแห่งชาติ 2 แห่ง คือ Cat Tien National Park ในเวียดนาม มีประชากรราว 5-8 ตัว และใน Udjung Kulon ในอินโดนีเซีย มีประกรราว 50-60 ตัว ไม่มีประชากรอยู่ในสวนสัตว์ แรดเป็นสัตว์ใกล้สูญพันธุ์อย่างยิ่ง และจากการคุ้มครองโดยอนุสัญญา CITES (2005)

แรดจัดอยู่ในบัญชี1 (Appendix) เนื่องจากชิ้นส่วนของมันเชื่อกันว่าใช้ปรุงเป็นยาได้ ทำให้ถูกล่าเป็นจำนวนมาก ทำให้มีการออกกฎหมายคุ้มครองแรดขาวในหลายพื้นที่  ปัจจุบันหลงเหลือแรดขาว ในธรรมชาติไม่มากทำให้ต้องมีกฎหมายออกมาคุ้มครอง เพราะหากแรดขาวสูญพันธุ์เราก็จะไม่สามารถศึกษาพฤติกรรมของแรดขาวได้

ปัจจัยคุกคาม

แรดขาวเป็นสัตว์เชื่องช้าไม่ปราดเปรียวทำให้ถูกล่าได้ง่าย ประกอบกับพฤติกรรมการผสมพันธุ์ของแรดแต่ละครั้งใช้เวลานานมาก อาจกินเวลา 83 นาที มนุษย์จึงเชื่อในสรรพคุณของแรดที่ใช้เป็นยาโป๊ว โดยเฉพาะนอที่นำมาบดเข้าเครื่องยา และแรดขาวยังเป็นรสัตว์ที่มนุษย์ให้ความสนใจและความต้องการอย่างมาก ทำให้เกิดปัญหาการคุกคามที่มากขึ้น